Rezerwat „Jezioro Martwe"

Rok utworzenia: 1970
Powierzchnia: 17,91 ha
Leśnictwo: Kiwajny

Rezerwat florystyczny „Jezioro Martwe" został utworzony w celu zachowania i ochrony stanowisk maliny moroszki (Rubus chamaemorus), rośliny reliktowej. Obejmuje on śródleśną, zalądowioną nieckę dawnego jeziora dystroficznego. Na środku niecki znajduje się zbiornik wodny o powierzchni 2,61 ha i 4 m głębokości. Wody zbiornika odznaczają się znacznym zakwaszeniem i brunatną barwą ze względu na dużą zawartość humusu. Jezioro otoczone jest dobrze zachowanym, wykształconym na stosunkowo niewielkiej powierzchni, torfowiskiem przejściowym, posiadającym w bezpośrednim otoczeniu jeziora postać płata turzycowo – mszystego i miejscami torfowiskiem wysokim. Jest to typowe trzęsawisko, zbudowane w głównej mierze przez turzyce i torfowce, z niewielkim udziałem innych roślin. Wśród turzyc dominuje turzyca nitkowata, bagienna, dzióbkowata, rzadziej turzyca prosowa, długokłosa, zaostrzona. Ponadto występują tu: żurawina błotna, rosiczka okrągłolistna, wełnianka wąskolistna i pochwowata, bażyna czarna. Malina moroszka na obszarze swojego występowania rośnie w rozproszeniu, nie tworząc większych skupień. Kwitną i owocują jedynie pojedyncze osobniki.

Na hydrogenicznych, zakwaszonych glebach rezerwatu, wytworzonych z torfowisk niskich i przejściowych wykształciły się zespoły leśne: Sphagno girgensohinii Piceetum - borealny bór świerkowy oraz zespół Molino Pinetum - bór trzęślicowo sosnowy. Tutejsze lasy odznaczają się zbliżonym do siebie składem gatunkowym. Na ogół dominuje świerk pospolity, który miejscami ustępuje sośnie zwyczajnej lub brzozie omszonej. W warstwie mszystej zazwyczaj występują torfowce, dużym udziałem w runie odznacza się widłak jałowcowaty, borówka bagienna, siódmaczek leśny, szczawik zajęczy i w rozproszeniu malina moroszka.

Rezerwat „Barciszewskie Torfowisko”

Rok utworzenia: 2026

Powierzchnia: 26,94ha

Powierzchnia otuliny rezerwatu: 42,07ha

Leśnictwo: Mała Wola

W 2026 roku w Leśnictwie Mała Wola, utworzono nowy rezerwat przyrody „Barciszewskie Torfowisko”. Obszar rezerwatu obejmuje 26,94 ha, a jego otulina zajmuje dodatkowe 42,07 ha. Celem powołania rezerwatu jest ochrona cennego torfowiska przejściowego wraz z zachowaniem naturalnej dynamiki procesów biocenotycznych, które kształtują ten wyjątkowy ekosystem.

Teren rezerwatu zdominowany jest przez ekosystemy leśne. Znaczną część obszaru zajmują stosunkowo młode (30–60-letnie) zbiorowiska zastępcze z dominacją brzozy i świerka, wykształcone na podłożu mineralno-organicznym i mineralnym, w miejscach dawnych borów bagiennych. W części wschodniej i południowo-wschodniej, na wyniesieniu mineralnym, występuje grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (siedlisko 9170). W drzewostanie dominuje grab pospolity (Carpinus betulus), któremu towarzyszą leszczyna (Corylus avellana) oraz świerk pospolity (Picea abies), mający w tej części kraju naturalny charakter domieszki.

Najcenniejszym elementem rezerwatu są dwa rozległe płaty torfowisk przejściowych (siedlisko 7140), zlokalizowane w centralnej części obszaru. Występuje tu roślinność charakterystyczna dla rzędu Scheuzerietalia palustris, z licznym udziałem żurawiny błotnej (Oxycoccus palustris), wełnianki pochwowatej (Eriophorum vaginatum) oraz torfowca kończystego (Sphagnum fallax).

Na obrzeżach torfowisk obecne są również bory i lasy bagienne (siedlisko 91D0*), gdzie licznie występują m.in. bagno zwyczajne (Ledum palustre) i borówka bagienna (Vaccinium uliginosum).

Na terenie rezerwatu stwierdzono obecność trzech siedlisk przyrodniczych wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej UE:

7140 – Torfowiska przejściowe i trzęsawiska

9170 – Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny

91D0* – Bory i lasy bagienne

Szczególnie cenne są obszary torfowiskowe oraz strefy przejściowe (ekotony) pomiędzy torfowiskami a borami bagiennymi, gdzie koncentruje się największe bogactwo gatunkowe.

Na terenie rezerwatu odnotowano łącznie 21 gatunków roślin chronionych – w tym 6 gatunków roślin zielnych oraz 15 gatunków mszaków. Największe ich skupienie znajduje się w części środkowej i zachodniej, w obrębie torfowisk przejściowych i borów bagiennych.

Do gatunków chronionych występujących w rezerwacie należą m.in.: rosiczka okrągłolistna, modrzewnica pospolita, podkolan biały, widłak jałowcowaty, bagno zwyczajne, bagnica torfowa.

Wśród mszaków szczególnie licznie reprezentowane są torfowce, m.in.: torfowiec błotny, torfowiec Girgensohna, torfowiec magellański, torfowiec kończysty czy torfowiec nastroszony.

„Barciszewskie Torfowisko” stanowi ważną ostoję różnorodności biologicznej oraz cenny obszar zachowania naturalnych procesów torfotwórczych. Ochrona tego typu siedlisk ma kluczowe znaczenie dla retencji wody, magazynowania węgla oraz zachowania rzadkich i chronionych gatunków roślin.

Utworzenie rezerwatu to istotny krok w kierunku zachowania dziedzictwa przyrodniczego regionu i kolejny przykład działań Nadleśnictwa Górowo Iławeckie na rzecz ochrony cennych ekosystemów.